De film ‘Antichrist’ van Lars von Trier heb ik al na een minuut afgezet. Dit omdat de regisseur porno, new age muziek en de dood van een kind met elkaar combineerde, en ik dat soort manipulatie van mijn gevoelens niet als prettig ervaar. Nu hoeft een film niet prettig te zijn, maar het gaat hier om iets anders: iemand poogt heel opzichtig met veel poeha mijn gevoel te manipuleren. Ook dat is weer eigen aan films, het verschil is dat het hier wanhopig snel gebeurde en ik in die wanhoop iets exploitiefs ontwaar.

Nu is Andriessen geen von Trier, want waar von Trier tenminste de scene een vakkundige context biedt ontbreekt deze bij Andriessen volledig. In het openingsgedicht laat een vader zijn zoontje van de kast te springen, en hij vangt hem dan niet op. Waarom niet, Pappa? Einde gedicht. Geen enkele context, geen karakterschets, niets om deze ongeloofwaardige wreedheid tot leven te laten komen bij de lezer.

Andriessen lijkt te geloven dat het etaleren van wreedheden om niet kunst is, ik persoonlijk geloof juist het tegendeel: het is wel ERG makkelijk om dode kindjes en vondelingen te gebruiken om bij de lezer een ‘shock’ teweeg te brengen. Het is allemaal uitsluitend een gebrek, een gebrek aan echt drama.

Verderop in de bundel een gedicht over een moeder die een kind ten vondeling legt. Ook hier weer, uitbuiting van goedkoop sentiment, gedichten niet uit eigen ervaring geschreven, die volslagen in de lucht hangen, alsof het beschrijven van ‘een scene’ al afdoende is om iets tot poëzie te maken.

Er zijn mensen die het ontbreken van interessante metaforen of andere taalconstructies die je binnen de poëzie verwacht pogen verkopen als ‘modern’. De auteur doet dat bewust, omdat hij al die dingen is ontstegen als moderne heilige en zijn droge scenario’s ook zonder dat soort opsmuk ijzersterk zijn.

Ik heb een andere mening. Mijn mening is dat de auteur in kwestie geen keuze heeft. Hij is taalarmoedig groot geworden, zonder de superieure woordenschat die je uit de juiste boeken opneemt. En vanuit die taalarmoede doet hij de televisie na en schrijft stoere scenario’s a la Tarentino of von Trier, vol coole wreedheden, en andere taalarmoedigen, inmiddels in jury’s gezeten, omschrijven dat dan als ‘onnadrukkelijk’ of ‘onderkoeld’. Een te pletter slaand kind is onnadrukkelijk? Iemand moet deze mensen op een veilige plek opsluiten.

Een triest fenomeen. Maar aangezien deze liefhebber van kitscherige wreedheden zich als een niet aflatende parasiet in het centrum van de macht wist nestelen heb ik er weinig mededogen mee. Ik zal het hier dus maar bij laten, voor ook bij mij de liefde tot wreedheden gaat toeslaan.