Waarde Matthijs,

Boeken, boeken, boeken, en nog eens boeken. Niemand zet zich fanatieker in voor de Nederlandse literatuur dan jij het doet. Toch hoor je hier in de grachtengordel vooral misbaar wanneer schrijvers het over jou hebben. Je hoort dan dingen als ‘dat is allemaal puur commercieel’ en ‘die boerenkinkel uit Almen’ en andere zaken die ik maar liever niet tot het licht breng. Ik lees dat je net begon aan een welverdiende vakantie van zes maanden. Dat bracht mij op het idee deze open brief te schrijven.

Nee, het is geen poging in DWDD te willen gaan zitten. Daarin heb ik geen enkele interesse, hoewel ik wel enkele mensen weet die ik graag in uw programma zou zien: Marc van Oostendorp, Bart van der Pligt, Arjen Duinker. Maar ik, nee, wat jij met bruggen en tunnels hebt dat heb ik met camera’s, ik geloof dat de oude indianen het bij het rechte eind hebben als ze beweren dat zij je ziel stelen.

Ik moet je eerlijk bekennen – toen ik voor de eerste keer DWDD keek snapte ik niet waarom iemand zo vreselijk gehaast moet praten. Lang heb ik de mening gekoesterd dat je aan ADHD leed, ik dacht die arme man kan geen moment even rustig blijven, het is niet de kalme, autoritaire vader maar de eeuwig drukke zoon.

Tot ik mij een beetje in de persoon ging verdiepen. Je bent als de dood voor snelwegen, bruggen en tunnels, dus rij je dagelijks drie uur over plattelandswegen vanuit Almen naar de studio en drie uur weer terug. Zes lange uren per dag op de weg, om een uurtje te presenteren. En die angst voor bruggen herken ik, hoewel ik dat persoonlijk alleen heb bij die befaamde Martinus Nijhoff brug, ik vind dat een doodenge brug, een monsterbrug, en Matthijs, ik durf stellig te beweren dat Nijhoff NOOIT bij deze brug is geweest, sterker nog ik heb het donkerbruine vermoeden dat Martinus een heel schrift vol bruggedichten had liggen, en dat het via ambtelijke wegen uiteindelijk die ene brug wist worden, waarna zijn zoon al deze andere bruggedichten wreed heeft weten verbranden.

Rij ik op die brug af – en dat is nogal eens – dan speelt dat door mijn hoofd, die verborgen genocide op geheime bruggedichten. En dan denk ik weer aan jou, en aan de route die je dagelijks moet rijden om al die bruggen te mijden. Zes uur per dag om wat boeken te promoten voor, ja ik wil het toch zeggen, wat ondankbare honden. Geen wonder dat je zo verschrikkelijk snel spreekt. Dat trekt toch geen mens! En of die boeken nou louter commercieel zijn of niet, wat doet dat ter zake! Mijn god, na zes uur in de auto krijg ik zelfs geen Suske & Wiske meer naar binnen. Ik vermoed dan ook dat jij onderweg alles middels audioboeken beluisterd. Klopt dat?

Zelf heb ik nog nooit een audioboek weten beluisteren. Ik hou van het gevoel van papier in mijn handen, en een te zoele stem werkt meestal op mijn zenuwen – dichters schijnen gevoelige oortjes te hebben, die ook snel rood aanlopen, als terzijde. Dat ressentiment over je salaris altijd, word je daar niet horendol van? Een meisje uit mijn klas op de lagere school werkt bij jouw programma. Ik ga haar naam niet noemen, want ze klaagt alleen maar, steen en been, en dan moet ik haar weer uitleggen dat we niet onder Stalin geboren zijn en dat de roem nu eenmaal zijn slachtoffers vergt, etcetera, ze heeft me ontvriend, Matthijs, kun je dat nou geloven?

Ik denk niet dat je mijn dichtbundels ooit las, ik ben namelijk nooit op het idee gekomen ze ook als audioboeken uit te brengen. Ik heb ook helemaal geen televisiestem, ik klink nogal sloom, zeker als men mij tegenover een snelle jongen plaatst. Jouw kijkers zouden mij een afgrijselijke dikke schildpad vinden. Ik denk dat ik die audioboeken dus ook maar achterwege laat, maar ik doe wel even de groetjes aan Marieke Rijneveld. Zij belde me ooit op toen ik het even moeilijk had. Een uitstekende tafeldame, lijkt mij, hoewel ik van televisie weinig verstand heb. Nee, in DWDD wil ik niet zitten, maar ooit samen met u de Martinus Nijhoff brug te voet veroveren – ja, dat is wel een droom die ik koester. Staat op de emmerlijst. Matthijs, ik wens je nogmaals een hele fijne vakantie.

Met vriendelijke groet,

Martinus Benders

Reacties op mijn brieven kunnen naar: m.bendersADgmail.com