Dat engagement deel uitmaakt van het bestaan in deze wereld als dichter is natuurlijk waar. Toen de politie Mitch Henriquez om zeep bracht, een vader die gewoon hier op vakantie was en een concert bezocht, toen was ik boos, schreef een gedicht, en liet het op de Coster lijst plaatsen. Niet mijn beste werk, maar er zat een zekere urgentie aan het een en ander. Een doofpot dreigde namelijk, en ik vond het schandalig dat dit in moderne tijden zo gebeuren kon. Het deed denken aan de talloze racistische politiemoorden die je in de US met veel te grote regelmaat ziet.

Wat je echter heel weinig hoort is dat er ook talloze foute types engagement bestaan. Men doet maar alsof elk engagement geweldig is. Maar zoals de filosoof Slavoj Zizek ergens stelt: elke genocide begon met een gedicht. Een ‘geëngageerd’ gedicht. Daaraan moest ik denken toen anderdaags na de ramp met de MH17 er een gedicht in NRC stond waarin de Russen de schuld van de aanslag kregen, geschreven door de toenmalige dichter des vaderlands Anne Vegter. Precies dat soort ‘engagement’ zou onder andere condities inderdaad een genocide tot gevolg kunnen hebben.

Nog een ander type ‘engagement’ dat volstrekt waardeloos is: van die gedichten waarin de dichter slechts een krantenbericht of een politiek partijprogramma met rare regelafbrekingen overschrijft. Hoe nu, wat is dit voor onzin, ik kan toch best zelf de krant lezen of dat partijprogramma, daar heb ik jouw gedichten toch niet voor nodig? De huidige dichter des vaderlands grossiert in dit soort ‘engagement’ en het is slechts bloedeloos kopieergedrag, zonder dat ook maar een enkel taboe wordt geadresseerd.

Het ergste type ‘engagement’ vond ik persoonlijk toen dat vluchtingenkind dood op het strand gevonden werd in Turkije en facebook overstroomde met dichters die meenden daar een dichterlijk slaatje uit te moeten slaan met een stuk edelkitsch. In een interview met Parool stelde Mischa Andriessen laatst dat hij niet uit ervaring over kindersterfte schrijft maar omdat dat hij daar graag over fantaseert. Lees: dat soort valse dramatiek doet het goed bij de oude dames die zijn gedichten graag lezen, en hij dient het allemaal braaf op. Dan kun je niet eens meer van engagement spreken, dat is gewoon ordinair denkbeeldig ramptoerisme op papier, reality televisie zonder realiteit.

Nee, voor engagement dat wel kordaat is moet een dringende noodzaak zijn, een taboe dat moet worden doorbroken, een stem die juist nu even gehoord moet worden. Als iets al levensgroot in alle kranten te zien is inclusief enorme foto is die noodzaak totaal afwezig, en poogt de dichter slechts mee te liften met een bepaalde hype, omdat hij of zij meent zo wat extra lezers te kunnen scoren.En bezien dat die werkjes doorgaans ook nog abominabel van kwaliteit zijn is ‘engagement’ in het gros van de gevallen niet alleen overbodig maar zelfs kwalijk en volslagen commercieel. Zelfpromotie met andermans ellende ten koste van de poëzie, want er had op die plek ook een goed gedicht kunnen staan.

Engagement als ‘norm’ stellen is slechts alles verzuipen in een zee van verplicht engagement, zodat het echte engagement nooit meer zal opvallen.