Auteur: Martinus Benders

Open brief aan de Dichter des Vaderlands

Open brief aan de Dichter des Vaderlands, Beste heer Bruinja, Ik ben geen klimaatontkenner. Het klimaat bestaat, daar ben ik me doorgaans bewust van. En ja, de mens heeft daar invloed op. Zo kun je bijvoorbeeld een goedkope Chinese paraplu openklappen, om je tijdens een klimaatmars te beschermen tegen dat verschrikkelijke klimaat. Wat ik wel vaak ben, een poëzieontkenner. Dan lees ik weer eens wat, en dan denk ik: dat is verdorie helemaal geen poëzie. Ik moet bekennen dat ik daar bij uw werkjes bovenmatig vaak last van heb. Maar dat geeft niet, want toen u na jarenlang lobbywerk het eindelijk tot Dichter des Vaderlands wist schoppen gaf u in een interview zelf aan dat, tja, u nu eenmaal niet de beste dichter bent die voor handen is. Ik moet zeggen dat dat vanaf de zijlijn bezien wel een merkwaardig gezicht is, zo’n aapje dat jarenlang driftig probeert de top van de heuvel te bezetten en als hem dat eenmaal lukt zo’n bekentenis dat hij daar eigenlijk niet thuishoort. Je bent dan al snel geneigd te denken, wat een stom aapje, zoek een andere hobby. En toen u meteen ook van uitgever wisselde, hup naar Querido, toen moest ik plots weer denken hoe u als lid van de Raad van Cultuur organisaties afhankelijk van uw subsidieoordeel brieven stuurde waarin u stemadviezen verstrekte om vooral maar op Bruinja te stemmen...

Read More

Bibliotheken en kijkcijfers: the show must go on

Ooit had Mierlo een van de mooiste bibliotheken van Brabant. Onder invloed van allerlei politieke nosferati en andersoortige malloten is dat inmiddels een schitterende ontmoetingsruimte waar je heerlijk met de laptop kunt netwerken. Tegen de achtermuur staat nog een kastje met leuke boeken. Zou men een bepaald punt moeten benoemen waar het liberalisme verdween en het neoliberalisme het overnam, ik zou het moment selecteren toen bibliotheken plots onder het kijkcijferbewind van radio en televisie bleken vallen. Niet het verzamelen en preserveren van kennis bleek de missie van de bibliotheek maar het trekken van bezoekers. Hoeveel platenzaken gingen failliet omdat plots de bibliotheek een concurrent moest worden? Niemand heeft het bijgehouden. De plek bij uitstek om juist wel het boek te promoten werd de plek bij uitstek waar men poogde de gekste capriolen uit te halen om de politiek maar tevreden te stellen: tegenover de jaarlijkse subsidie stond de prestatie van de bezoekersaantallen. Exposities, lezingen, muziek, digitheek, netwerken, gratis internet – dit alles ten koste van de kerntaak van elke bibliotheek: het aanleggen van een interessante collectie. Een wat? Een collectie? Wat een duur woord zeg. Mijnheer is zeker elitist? Waar heeft hij het over? Gewoon wat doorsnee boekjes in huis hebben en wat laptop plekken, klaar. Eppo van Nispen, de oude directeur van het CPNB, was voorheen directeur van een bibliotheek. Fameus is het interview waarin hij aangaf als...

Read More

Wij werden vergast op het verguisde

Laatst had ik het al over de rampzalige effecten die het stadsdichterschap hebben op het publieke beeld van de poëzie. Rijmpjesbakkers en godvergeten amateurs worden op een voetstuk geplaatst om op middeleeuws aandoende wijze de poëzie belachelijk te maken, nooit ging het aanzien van de poëzie sneller te gronde, zelfs Kopland, Vinkenoog en Campert kregen de vertrutting niet zo snel voor elkaar: het stadsdichterschap is een decadent wondermiddel om de teloorgang van de poëzie flink te bespoedigen. Zo heeft Middelburg schijnbaar een stadsdichteres die Anna de Bruyckere heet. Ze schreef een knullig werk voor in een boekwinkel. Dat amateurisme is de poëzie duur komen staan, want opnieuw is de kunstvorm op negatieve wijze in het nieuws, allemaal dankzij een regel van deze dame. Zie ook: Ophef over dichtregel in boekhandel Middelburg: ‘Dit is wansmakelijk’ Nu gaan er allerlei stemmen op van mensen die vinden dat je ‘verguisd en prettig vergast’ kunt schrijven zonder je bewust te zijn dat deze woordcombinaties een bepaalde associatie oproepen. Ik citeer hoogleraar Marc van Oostendorp, in een facebookreactie naar mij: Ik : het raakt juist het wezen van de hele discussie rond poezie: is een dichter verantwoordelijk voor de dubbele bodems in het eigen gedicht ja of nee? Als het antwoord ‘nee’ is hier zoals mensen beweren kun je wat mij betreft de poëzie bij het grof vuil zetten. Marc: Ik snap je punt wel dat...

Read More

Brouwers als Christus en de duim van Berryman

Wij leven in de nachtmerrie van elke schrijver – een land waar iedereen schrijft en niemand leest. Het land waar het verschil tussen verguisd en populair 100 volgelingen is op facebook. Je zou denken dat het leven in zo’n nachtmerrie voordelen kan bieden. De absolute eenzaamheid van het niet-gelezen-worden zou je als schrijver bijvoorbeeld tot grote hoogtes kunnen stuwen. Een romantisch idee, wellicht, ach, na vier jaar absolute eenzaamheid in de kempische woestijnij heb ik recht op wat romantiek. Dus las ik wat polemische boeken van Jeroen Brouwers, de zelfbenoemde gevaarlijke vulkaan van de Nederlandse Letteren. De gedachte drong zich op dat ik heel wel ook de Jeroen Brouwers van mijn tijd had kunnen worden, ware het niet dat ik alle polemiekjes tegen allerlei muurbloempjes en non-entiteiten heb gewist, omdat ik het allemaal niet de moeite van het bewaren waard vind. Verstandig is dat natuurlijk niet, want de vijandschappen die ik ermee maakte blijven gewoon voortbestaan, en enige naslag over het waarom van zulke gevoelens ontbreken voortaan. Wat dat betreft is de monnik Brouwers een stuk slimmer: hij tekent meedogenloos de mechanismes op achter de literaire consensus in de 70er en 80er jaren, en vereeuwigt zo allerlei lanterfanters, parasieten, nietsnutten en ander gespuis. Maar wil ik nu echt pagina’s vol gaan pennen over de Henk Spaantjes van deze tijd? Zou ik dat doen, dan zou al dat monnikenwerk van...

Read More

Een klein polemisch intermezzo

Op facebook dienen zich twee heerschappen aan, die mij verwijten Nijhoff niet correct te duiden. Zo zou bijvoorbeeld ‘ik liep wat met haar op’ niet op een geslachtsziekte wijzen maar simpelweg om een wat oubollige manier om uit te drukken dat je met iemand een tijdje samen loopt. Mijne Heren, wilt u nu daadwerkelijk het standpunt innemen dat Martinus Nijhoff zich niet bewust was van de dubbele betekenis van deze taalconstructie? Dat Nijhoff niet wist dat de zin dubbelzinnig te duiden was? Dat is toch in het licht van zijn vermeende dichterschap en taalbrille totaal ongeloofwaardig? Ook de opmerking dat ‘Het juffertje in het groen’ een alcoholisch drankje was en geen vrouw slaat de plank volledig mis. Immers, de dichter projecteert wel een vrouwbeeld op dat drankje, en dat had ook een vrouwvriendelijk, of een bits feministisch beeld kunnen zijn – maar niets van dat alles, de dichter maakt er juist een gedwee en gewillig drankje van, wat zowel het gedicht een stuk saaier maakt als zijn wereldbeeld. Kom nu toch mijne heren, welk een gedeprimeerd beeld koestert u van deze man, die u verdacht genoeg ook nog voorwend te aanbidden? Er is toch geen persoon in Nederland die de lagere school wist af te maken die niet zou weten van de dubbele betekenis betreffend het woord ‘oplopen’, laat staan een gevierd dichter. Nee, de enige mogelijke conclusie moet...

Read More

Autosocratische dialoog

Deze website gebruikt de methodiek van de autosocratische dialoog om tot waarheidsvinding te komen. Zo’n dialoog is zowel een literaire als een filosofische discipline. Wie denkt dat de auteur toch vooral hardop tegen zichzelf praat heeft gelijk en die vele duizenden jaren hardop-tegen-zichzelf-praters die men schrijvers en/of filosofen pleegt noemen knikken met uw bevinding mee. Ja, inderdaad, de filosoof praat met zichzelf. En op deze plek kunt u dat gesprek waarnemen.

Gruthoekkie

Geskende boekkies:

Martinus's bookshelf: read

Julian
Elephant Bangs Train
Unincorporated Persons in the Late Honda Dynasty
Voor altijd voor het laatst
What Narcissism Means to Me
Mask and Clover: Magnetized Circles
The Avenue Bearing the Initial of Christ into the New World: Poems: 1953-1964
Citizen: An American Lyric
The Battlefield Where the Moon Says I Love You
De roep van de luiaard
Fliermans Passage
Mayakovsky's Revolver
The Cry of the Sloth
Onder de vulkaan
Моя маленькая лениниана
Moscow to the End of the Line
Moskou op sterk water
New and Selected Sorrows
Stubbing Out a Cigarette on a Nightingale
De Essentiele Martinus Benders


Martinus Benders's favorite books »

Onder de Laars: