Over hallucinaties en angsten

‘Hallucineren’ is een relatief jong woord, een ouder Nederlands woord is een hersenspinsel, maar ‘hersenspinselen’ klonk waarschijnlijk niet. Maar het is natuurlijk een veel beter woord: alles wat de hersenen aan ideetjes of beelden weten fabriceren is wezenlijk niet-bestaand, behalve dan als zichzelf. Maar gaat het om psychedelica, dan worden mensen plots bang van hun eigen hersenen, en dat is wel een heel merkwaardig fenomeen. Als je analyseert wat nu eigenlijk het probleem is kom je meestal uit op dat de groepsgeest het niet goedkeurde (verboden vrucht) dan wel dat men meent dat de ‘hallucinatie’ iets heel anders is dan een hersenspinsel.

En kijk je dan naar wat men meent dat een ‘hallucinatie’ is dan kom je
snel uit op het delirium: dat je letterlijk dingen ziet die er niet
zijn. Een fenomeen bekend van grote dosissen alcohol en bepaalde
gevaarlijke substanties als doornappel. Maar er is nog nooit een enkel
geval bekend geweest van psychedelica die een delirium veroorzaken,
tenminste, niet zover ik weet.

Is het dan niet zo dat je op psychedelica ‘andere werkelijkheden’ kunt
zien? O jawel, maar niet als niet te onderscheiden van deze realiteit.
Dan weet je niet meer dat je hallucineert, en dat is dus een delirium.

En dan heb je nog een bekende angst: dat je werkelijkheden gaat zien
die vervolgens niet meer weg zullen gaan, een soort permanente
wijziging van je geest. Maar psychedelica wijzigen je geest helemaal
niet, ze drukken enkel net als antidepressiva iets anders op je
serotonine-receptoren, en serotonine is zelf een tryptamine – de
normale werkelijkheid is dus al een kwestie van ‘stemming’ en
eigenlijk een trip, het is alleen bij veel mensen een saaie en
vervelende trip geworden, wat ze dan weer pogen verdoven met
systeemdrugs als alcohol.

Maar al die verwarde mensen dan, die zich bij een psychiatrische kliniek moesten melden na gebruik van psychedelica? Om te begrijpen wat met hen loos is moet je begrijpen wat wezenlijk een verward mens is. Een mens die aan zichzelf niet kan verklaren wat de werkelijkheid is – en die onkunde wordt niet door psychedelica veroorzaakt. Het is een filosofische onkunde. Mensen die in de war raken ‘omdat er meer is’ zijn mensen die een wereldbeeld hadden dat van de exclusiviteit van de mechanische wereld afhankelijk was.

Dat strookt met mijn observatie(1) dat elke ‘gek’ die ik heb gekend eerder bezeten was met het idee dat hij of zij een normalo moest worden. En wat je ook in psychiatrische in richtingen ziet is een soort bezetenheid met het idee dat alles zoveel mogelijk orde, structuur en regelmaat moet hebben, want anders raak je de weg kwijt.

(1) Sommigen lijken denken dat ik een psychiatrische achtergrond heb – dat is dus met name niet zo. Wel merkte ik vanaf een heel jonge leeftijd al dat onze maatschappij wanneer je visie op dingen te zeer verschilt al snel probeert je die hoek in te dirigeren, maar het is ze in mijn geval nooit gelukt. Een Hongaarse vriendin vertelde me echter ooit dat als ik in Hongarije had geleefd ze me allang zouden hebben opgesloten. Dat beeld heb ik lang bij me gedragen, het idee dat er plekken op deze wereld bestaan waar je wordt opgesloten als je een andere visie hebt.